Tümce uzunluğu eşiklerinin kalibrasyonu¶
short_sent_threshold ve long_sent_threshold yayımlanmış bir kaynaktan
alınmadı, gazete köşe yazılarında, varsayılan tümce kuralı ve varsayılan sözcükle ölçülerek seçildi. Bu belge ölçümü kayda geçirir.
Ölçüm: 2026-10-06.
Sonuç¶
short_sent_threshold |
long_sent_threshold |
|
|---|---|---|
| Türkçe | 4 | 17 |
| İngilizce | 8 | 32 |
Eşikler analyze(lang=...) çağrısında dile göre uygulanır. Kendi eşiğinizi
FeatureParams ile verirseniz o kazanır; vermediğiniz alan yukarıdaki
değerinde kalır (ayrıntı).
Yöntem¶
| Türkçe | İngilizce | |
|---|---|---|
| Kaynak | KEMİK (YTÜ) köşe yazısı korpusları | KEMİK 30Columnists |
| Yazar | 162 | 30 |
| Yazı | 4.321 | 1.485 |
| Ölçülen sözcük | 2.108.415 | 1.078.588 |
| Ölçülen tümce | 197.990 | 52.745 |
Tam korpus kullanıldı, örnekleme yapılmadı. Metinler paylaşılmaz, yalnız sayılar
yayımlanır. Tümceler ve sözcükler sentence grubunun saydığı gibi, kütüphanenin varsayılan
tümce kuralı ve varsayılan sözcüğüyle sayıldı; ikisinin örnekli tanımı
Kavramlar sayfasında. Bir tümcenin uzunluğu
içindeki sözcük sayısıdır; hiç harf içermeyen tümce sayılmaz. Yalnız bu uzunluklar gerektiği
için başka öznitelik hesaplanmadı.
Eşik olarak 15. ve 85. yüzdelik seçildi. "Aykırı değer ortalaması" gibi bir ölçüt kullanılmadı, çünkü "aykırı değer" tanımı zaten bir eşik gerektirir ve eşiği oradan türetmek döngüsel olurdu.
Ham yüzdelik tablosu¶
| Yüzdelik | TR (n = 197.990) | EN (n = 52.745) |
|---|---|---|
| 5. | 2,0 | 5,0 |
| 10. | 3,0 | 7,0 |
| 15. | 4,0 | 8,0 |
| 25. | 5,0 | 11,0 |
| 50. (medyan) | 9,0 | 19,0 |
| 75. | 14,0 | 27,0 |
| 85. | 17,0 | 32,0 |
| 90. | 20,0 | 36,0 |
| 95. | 25,0 | 43,0 |
Türkçede 85. yüzdelik sınırda: 17 eşiğinde tümcelerin %15,0'ı, 18'de %12,9'u uzun sayılır.
Neden dile özgü eşik¶
İki dil için tek bir eşik çifti, örneğin 5 ve 30, iki dilde de yanlış yerde
durur. Türkçede 30 sözcük 95. yüzdeliğin (25) bile üstünde: long_sent_ratio
pratikte sıfıra yakın üretir. İngilizcede aynı sayı 75. (27) ile 85. (32)
yüzdelik arasına denk gelir.
Sebebi tipolojik: Türkçe sondan eklemeli, tek sözcük analitik bir dilde yan tümcenin taşıdığı bilgiyi yüklenebiliyor. Yüzeysel sözcük sayısı iki dilde aynı şeyi ölçmüyor.
Ateşman (1997) ile karşılaştırma¶
Ateşman (1997, s.73) Türkçede ortalama tümce uzunluğunu 9-10 sözcük olarak veriyor; korpusun medyanı (9,0) bununla tutuyor.
Kapsam sınırı¶
Eşikler gazete köşe yazılarıyla kalibre edildi. Köşe yazısı tek bir tür.
Roman, teknik metin, transkript, şiir, hukuk metni ya da ders kitabında eşiklerin uygun olacağı garanti değildir.
Ayrıca short_sent_ratio ve long_sent_ratio iki dilde kıyaslanamaz: aynı
isimli sütun iki dilde farklı eşikle ölçülür. Ortak eşik isterseniz iki alanı
da açıkça verin, örneğin FeatureParams(short_sent_threshold=5,
long_sent_threshold=30), ve aynı nesneyi iki dile geçirin. Yalnız birini
verirseniz öteki yine dile göre uygulanır.